Ana səhifə Qaydalar Haqqımızda Qeydiyyat Statistika
 
Menyu


Populyar xəbərlər

Sayğac


Bax: P.V.Simonovun emosiyanın informasion nəzəriyyəsi.
  • 0
P.V.Simonovun emosiyanın informasion nəzəriyyəsi.
Emosiya haqqında orjinal nəzəriyyələrdən birini də P.V.Simionov irəli sürmüşdü.O hesab edir ki,emosiya çatışmamazlıq və ya təlabatların ödənilməsi üçün əvəzsiz olan məhdudlaşdırmanın qalığı nəticəsində yaranır.P.V.Simonova görə emosianal gərginliyin səviyyəsi təlabatın gücü, praqmatik informasiyanın defisitinin kəmiyyəti müəyyən edilir,bu isə məqsədə çatmaq üçün əsasdır.Bu fikir emosiya formulukimi onlara təqdim olunur:
`E - -T(İt İm)
Burda E-emosiya;T-təlabat;İt-təlabatın ödənilməsi üçün lazım olan informasiya;İm-təlabat yaranan anda subyektin fikrində olduğu informasiya
Bu formuladan məlum olur ki,emosiya təlabat nəticəsində yaranır.Təlabat yoxdusa emosiya da yoxdur:E=0(İt-İm),yeni emosiya sıfra bərabər olur.Əgər təlabat varsa informasiya yoxdusa bu vaxt da emosiya sıfra bərabər olacaqdı:
(İt-İm)=0
Normal situasiyada insan öz davranışını hadisələrin yüksəkvoltlu siqnallarına istiqamətləndirir. Bunun sayəsində onun davranışı ən çox adekvat olur və məqsədə çatan olur.Müəyyən olunmuş şəraitdə məqsədə emosiyalarsız da çatmaq olar.
Beləki,insanın öz davranışını idarə edə bilmədiyi qeyri-müəyyən situasiylarda başqa taktikalara müraciet etmek lazımdı.Simonovun qeyd etdiyi kimi mənfi(inkar) emosiyalar müəlimat çatışmamazlığı nəticəsində də yaranır.Məsələn,qorxu və həyəcan emosiyası məlimat çatışmamazlığı nəticəsində yaranır.
Analizatorların hissiyatının artırılması hesabına yeni informasiyaların yaranmasına emosiyalar səbəb olur.Bu da,öz növbəsində daxili siqnalların diapazonunun artırılmasına və yaddaşdan informasıyaların əldə olunmasını yaxşılaşdırır.
Bütün bu P.V.Simonovun mühakimələri çətin ki,ciddi etiraza səbəb olsun.İş burasındadır ki,o emosiyaların yaranmasına səbəb ola biləcək bütün halları(vəziyyətləri) öz formulunda əks etdirsin.
Beləliklə P.V.Simonov qərb psixoloqlarının(Hull,1951) drayver reduksiyasınəzəriyyəsini təkzib etməyə çalışırdı.Canlı sistemlərin təlabatların azaldılmasına çalışması ilə razılaşaraq qeyd edir ki,ancaq təlabatların azaldılması və ya gücləndirilməsi müsbət emosianal reaksiyaların yaranmasına səbəb olur.O,P.K.Anoxinin baxışlarına da əks çıxır,hansı ki,reallıqda reduksiya nəzəriyyəsi biolojiemosiya nəzəriyyəsi izahında saxlanılır.Anoxinə görə hər hansı bir yaranmış təlabatın təmin olunmasında yaranmış müsbət emosianal vəziyət tipi ancaq keçmiş fəaliyyətin nəticəsindən alınmış tərs informasiya fəaliyyət akseptoru aparatı ilə üst-üstə düşdükdə yaranır.Əksinə, uyğun gəlməyən bütöv olmayan fəaliyyət akseptoru aktının nəticəsində alınmış əks afferent göndərilmə mənfi emosiyaların yaranmasına səbəb olur. Simonovun nöqteyi nəzərindən mənfi emosiyaları kənarlaşdıraraq vital təlabatların ödənilməsi ancaq müsbət emosiyaların yaranmasına imkan yaradır,ancaq yaratmır.Əgər mənfi emosyaların təsiri altında insan və ya heyvan mövcud emosiya təlabatının yaranmasını şərtləndirən cəld ödənilməyə can atır.Bir halda ki,təlabatın ləğv edilməsi istər-istəməz müsbət emosiyaların yox olmasına gətirib çıxarır, gedonizm prinsipi( maksimizasiya qanunu)insan və heyvanda təlabatın yox olmasına mane olmasını oyadır.Simonov qeyd edirdi- meyl reduksiyası nəzəriyyəsi baxımından paradoksal mövqeMüsbət və mənfi emosiyalar arsında fərqləri qeyd edərək Simonov gösətrir ki,canlı varlıqların davranışları qarşılıqlı təsirə yönəldilib,müsbət emosiyalar yaratmağa və müsbət emosianal vəziyyətlərin maksimizasiyasına qadirdir.Ancaq minimizasiyanın sıfra qədər həddi var.Maksimizasiyanın isə belə bir həddi yoxdur,çünki o nəzəri olaraq onsuzdur.Bu vəziyyətdə Simonov güman edir ki,o dəqiqə drayver reduksiyasınəzəriyyəsindən müsbət emosiyaların yaranması sferasını əlavə edir.
P.V.Simonovun nəzəriyyəsini kəskin olaraq B.İ.Dodonov(1983) tənqid etmişdi.Düzdür,onun tənqidinin əhəmiyyətli hissəsi P.V.Simonovun psixologida emosiyaların öyrənilməsi haqqındadır.O,haqlı olaraq qeyd edir ki, emosiya formulunda müəllif uyğun gəlməyən təkanlar sırasını qeyd edib.




Tərcümə edən: Diyanə Hüseynova


Mənbə:.., , ,2001
Əgər səhv aşkar etmisinizsə bu məlumatın yerləşdirən Fuad Bayramov ilə əlaqə yaradın
Xəbəri yerləşdirən: Fuad Bayramov Baxıxılıb: 561 Əlavə edilib: 11 May 2012  

Məlumat
"Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda rəylərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!

Sorğu
Saytın işləməsini qiymətləndirin.

Çox gözəldir.
Pis deyildir.
Yaxşıdır...Amma...
Bir neçə dəyişikliklər olmalıdır.
Belədə...


Təqvim
«    Aprel 2017    »
BeÇaÇCaCŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930

Dost saytlar
{friend}

Arxiv
Dekabr 2016 (3)
Sentyabr 2015 (3)
Yanvar 2015 (10)
Sentyabr 2014 (2)
Avqust 2014 (5)
Mart 2014 (5)
 
 
Vuqar
 Copyright 2009-2013 www.psixologiya.net design by OldNick